تاریخ مهربانی

ترانههای فولکلور ترکمنها سرشار از مهربانی و عطوفت است
امانقلیچ شادمهر
در گلستان همیشهسبز، ادبیات شفاهی ترکمن، با ویژگیهای خاص خود جلوه کرده است و ترانههای فولکور ـ بهعنوان بخشی از ادبیات شفاهی ـ هنوز زنده و بالنده است. گرچه سرایندگان این ترانهها بینام و نشان بودهاند، اما مهربانی، عطوفت، نوعدوستی، عدالتخواهی، عشق، آزادگی، بخشش، سعادتمندی و دیگر مظاهر انسانیت، جزء مضامین اصلی آنها بوده است.
برخی از صاحبنظران معتقدند ادبیات شفاهی ریشه در اعماق تاریخ دارد و با دقت و تأمل در آن میتوان به اوضاع و احوال و برخی ویژگیهای فکری و فرهنگی اعصار گذشته پی برد. اینگونه ترانهها خود منشأ اثر و سرچشمة الهام بسیاری از آثار پرآوازه بزرگ شدهاند. ترانههای فولکور، گاه سرشار از شور و نشاط بیمانندی است و گاه سراسر درد و حزن و اندوه، که نشان از احساسات پاک و حقیقی آنهاست؛ گاه خانههای ماتمزده را احیاء میکنند، گاه آینة رشادتهای یک قوم هستند و گاه در رثای دلاوری از پا افتاده، مویه سر میدهند. ترانههای فولکور از آن جهت که از دردهای مشترک سخن میگویند، تأثیر شگرفی به جان آدمی میگذارند. لالهها سراسر نالهاند، هودیها سراسر حرمان، و سوگسرودهها همه سوزناکند؛ و این چنین است که میراثی زنده و جاودان نام گرفتهاند.